Wie in de naslaap van een verkiezing het nieuws volgt, zag wereldleiders die in betogen hun blik op de toekomst kenbaar maakten. Of het nu de Canadese president was, de Amerikaanse president of de voorzitter van de NAVO. Grote woorden, duidelijke koers, weinig tegenspraak. Ook uw bestuurder kent zulke momenten waarop richting wordt gezet.

Denk aan het jaarverslag dat vaak in april of mei verschijnt. De begroting in oktober of november. Of aan een nieuwjaarsreceptie of kerstbijeenkomst, waar de bestuurder in een mooi betoog de kracht en koers van de organisatie schetst. Dit zijn momenten waarop toekomstplannen worden gedeeld en richting wordt bepaald.  

Het artikel 24-overleg

Formeel gezien is ook het artikel 24-overleg uit de Wet op de Ondernemingsraden zo’n moment. Het moment waarop de bestuurder inzicht geeft in de te verwachten ontwikkelingen. Hoe en wanneer dit gebeurt, verschilt per organisatie en per bestuurder. 

De vraag is alleen: hoe zorg je er als OR voor dat je op tijd invloed hebt op deze plannen? En misschien nog belangrijker: hoe voorkom je dat de bestuurder de indruk krijgt dat er brede instemming is, terwijl het eigenlijk stil is? 

Ik schreef daar laatst over:
“Non-verbale instemming wordt vaak verward met neutraliteit. Zwijgen is betekenisvol. Wanneer machtige leiders spreken zonder tegenspraak, ontstaat het risico dat stilte wordt geïnterpreteerd als instemming.” 

Daar ligt een belangrijke taak voor de OR. 

Want een stilzwijgende organisatie betekent niet automatisch dat de koers van de bestuurder — en wellicht het MT — ook de gewenste koers van de medewerkers is. De kracht van de OR zit juist in die autonome positie: het andere geluid laten horen. Niet veroordelend, maar nieuwsgierig. Niet blokkeren, maar verdiepen. 

Door op het juiste moment constructief vragen te stellen, blijft de spreekruimte open. Ontstaat er een echt gesprek. Een dialoog. Soms een scherpe discussie, maar altijd met oog voor het gezamenlijke belang. 

Ik ben benieuwd hoe jullie dit als OR aanpakken. Hoe laten jullie deze geluiden horen? Welke vormen werken voor jullie? En als je merkt dat dit lastig is: weet dat ondersteuning altijd mogelijk is. Daar denk ik graag in mee.